گروه آموزشی پایه ی سوم ابتدایی

وبلاگی است جهت درج مسایل آموزشی و پرورشی پایه ی سوم ابتدایی

	اعیاد شعبانیه مبارک
میلاد با سعادت یگانه منجی عالم بشریت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بر مسلمانان جهان مبارک
+ نوشته شده در جمعه بیست و پنجم مرداد 1387ساعت 1:21 توسط مهدی رفعت پناه \|

	نکات مهم در مدیریت کلاس
در واقع این نکات نكته هاي باريك تر از مويي هستند كه رعايت آن ها به بهبود مديريت كلاس درس مي انجامد. · سعي كنيد چشم خود را به داشته هاي دانش آموزان بدوزيد ، نه به نداشته هاي آنان. · همه به محرك نياز دارند ، تشويق نوعي محرك است . · اگر دانش آموز درسي را خوب بفهمد ، از آن درس و كلاس راضي است . · انتقاد سازنده را هميشه با بيان يكي از ويژگي هاي مثبت دانش آموز آغاز كنيد. · رفتار را سرزنش كنيد ، نه شخصيت را . شما را دوست دارم ، اما كار شما را دوست ندارم . · براي تسلط بر دانش آموزان ، ابتدا بايد بر خودمان مسلط باشيم . · همه ي شاگردان را حد متوسط بدانيم و انتظار معجزه از آن ها نداشته باشيم . · در وجود دانش آموز ضعيف يا بد ، خوبي ها را بجوييد و آن ها را تقويت كنيد. · هرگز دانش آموز را به كاري كه نمي توانيد ، تهديد نكنيد؛ چرا كه او طرف برنده خواهد شد. · فرمول تنبيه را پاك كنيد و فرمول تشويق را جايگزين كنيد. · بهداشت كلامي خود را رعايت كنيد. · دانش آموزان آن گونه كه ما مي خواهيم نمي شوند ، بلكه آن گونه كه هستيم مي شوند. · براي رسيدن به هدف هاي خود در كلاس ، مثبت فكر كنيد. · براي اثر گذاري بر دانش آموزان ، ابتدا بايد بر خواسته هاي آن ها توجه كنيد . · ياد ندهيم ، از هم ياد بگيريم . حاكم شدن يك سليقه ، نه شدني است نه مطلوب . · چشم دانش آموز به رفتار ما و گوش او بر گفتار ماست . پس بايد مواظب باشيم چه مي كنيم و چه مي گوييم . · با روش تدريس ديروز نمي شود دانش آموزان امروز و فردا را آموزش داد. · نظم كلاس نتيجه ي تدريس خوب است و تدريس خوب نتيجه ي طرح درس خوب . · بهترين پادزهر معلم براي بد رفتاري دانش آموز اين است كه مايل باشد به دانش آموز كمك كند. · براي آنكه به ذهن دانش آموز راه يابند ، ابتدا بايد به دل او راه پيدا كنيد. · براي آنكه به ذهن دانش آموز راه يابيد ، ابتدا بايد به دل او راه پيدا كنيد. · تكاليف بايد تابع توان دانش آموز باشد و مايه ي سرگرمي ، نه مايه ي عذاب . منابع : 1 : مهارت هاي آموزش و پرورش ، حسن شعباني ، تهران 1372. 2 : راهبردهاي تدريس ، ترجمه سيامك محجور ، پروين غياثي ، تهران 1379.
+ نوشته شده در جمعه دهم اسفند 1386ساعت 23:56 توسط مهدی رفعت پناه \|

رديف	نام و نام خانوادگی: بسمه تعالی جمله نويسی و انشاء - پايه سوم نوبت اول 86-85 نام دبستان:	بارم
1	نويسنده يا شاعر را به اثرش وصل کن. سعدی فردوسی ابوعلی سينا مولوی قانون مثنوی شاهنامه گلستان	1
2	مخالف کلمه های زير را بنویس. ناجوانمردی( ) - رفت( ) - ابتدا( ) - کامل( )	1
3	عبارت زير را طوری کامل کن که خنده دار شود. در يک روز بارانی دو نفر به جنگلی رفتند. ناگهان آسمان رعد و برق زد. يکی از آن ها گفت: ...	1
4	درباره ی معدن چه می دانی؟ دو جمله بنويس.	1
5	در اين لحظه هر چه به ذهنت می آيد، بنويس.	1
6	به کلمه های زير (گاه) اضافه کن و معنی آن ها را بنويس. آرام ......... : خواب ......... :	1
7	اين کلمه ها را به ترتيب حروف الفبا بنويس. (مهمان - ميزبان - ناهار - شام - صبحانه) =	1
8	اگر بخواهی تابلويی بکشی و بيرون جنگل نصب کنی، چه تابلويی می کشی؟ آن را نقّاشی کن.	1
9	کامل کن. - اگر دريا .................................................................... . - اگر نفت .................................................................... . - اگر جنگل .................................................................. .	1.5
10	نوشته ی زير را ادامه بده. يکی بود يکی نبود. روزی روزگاری، در يک جنگل زيبا ودور ...	2
11	جمله بساز. عرق ريزان:......................................................................................... اشک ريزان:......................................................................................... نفس نفس زنان:...................................................................................... بی ادب:...............................................................................................	2
12	برای شمارش هر يک از وسايل زير از چه کلمه ای استفاده می شود؟ فرش( ) - مداد رنگی( ) - جوراب( ) - کتاب( )	2
13 ـ گزارشی از يک مسافرت باخانواده ی خودرا بنويس. ……………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………….		4.5

+ نوشته شده در جمعه دهم اسفند 1386ساعت 21:32 توسط مهدی رفعت پناه |

نمو نه سوال جمله سازی وانشا

به نام خدا

نام ونام خانوادگي: امتحان انشا وجمله سازي كلاس سوم نوبت دوم مدت=60

به كلمه هاي زير ( گزار ) اضافه كنيد وجمله بسازيد .

نماز:.......................................................................................................................

سپاس::...................................................................................................................

مخالف كلمه هاي زير را بنويسيد ؟

شجاع ( ) سنگين ( ) سالم ( ) عاقل ( )

هم خانواده ي كلمه هاي زيررا بنويسيد ؟

صياد ( ) عالم ( ) خطر ( ) مسافرت ( )

جمله هاي به هم ريخته را مرتب كنيد ؟

مربي ، با راهنمايي ، مي كردند ، بچه ها ، نقاشي ،

(......................................................................................................)

نوشت ، در ، مشخصات ، دفتر، مرا ، ا و، (.............................................................................................................. )

كلمه هاي هم معني را به هم وصل كنيد ؟

عجله مبصر

شايستگي پاكيزگي

نماينده لياقت

تميز شتاب

از د و موضوع زير يكي را انتخاب كنيد وانشاء بنويسيد

1- يك خاطره از مسافرت خود با خانواده را بنويسيد .

2- چرا بايد به پدر ومادراحترام بگذاريم.

+ نوشته شده در جمعه دهم اسفند 1386ساعت 21:17 توسط مهدی رفعت پناه |

نمونه سو’ال ریاضی نوبت اول

نام ونام خانوادگی= بسمه تعالی مدت: 70 دقیقه تاریخ: امتحان: ریاضیات نوبت اول پایه:سوم ابتدایی دبستان :	بارم
1) عدد های زیر را به رقم وحروف بنویسید ؟ سیصد وهفتاد ( ) 459 = (......................................)	1
2) کوچک ترین عدد سه رقمی (.............) وبزرک ترین عدد چها رقمی (.........) است	1
3) از 1038 تا 1048 به ترتیب بنویسید ؟	1
4) 3کیلو متر و400 متر چند متر است ؟ ........................	1
5) 4700متر ..............کیلو مترو................متر است ؟	1
6) با رقم های( 3- 8- 4-9) بزرگ ترین وکوچک ترین عدد چهار رقمی را بنویسید ؟	1
7) یک کیلو گرم چند گرم است ؟................... و یک متر چند سانتی متر است ؟......	1
8) 4 کیلو گرم و300گرم روی هم چند گرم است ؟...............	1
9) کدام یک از شکل های زیر چهار ضلع هم اندازه دارد ؟ زیر آن خط بکشید . مربع مستطیل مثلث	1
10) ضرب وتقسیم زیر را انجام دهید ؟ = ۷×۹ = ۲۴ ÷۳	1
11) جمع زیر را روی محور نشان دهید ؟ = ۸+۶ <---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---! 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0	1
12) اندازه ی ضلع مربعی 10 سانتی متر است ، محیط این مربع راحساب کنید ؟	1
13 ) هرمثلث که دو ضلع هم انذازه داشته باشد ، مثلث ................. می گوییم .	1
14) هرمثلث که سه ضلع هم اندازه داشته باشد ، مثلث ..................می گوییم .	1
15 ) هر دست لیوان 6 عدد لیوان است . 5 دست لیوان چندتا است ؟	2
16 ) درنماز جماعت مسجد یک روستا 63 نفرشرکت می کنند ، درهر ردیف 9 نفر می ایستند .حساب کنید نمازگزاران چند صف تشکیل می دهند ؟	2
17) جمع وتفریق کنید ۳۴۷۴ ۴۷۱۴ ۲۳۹۷ + ۲۳۸۶ ___ ___________________ __________	2

+ نوشته شده در جمعه دهم اسفند 1386ساعت 21:13 توسط مهدی رفعت پناه |

دانستنیهای ریاضی در دوره ابتدایی

دانستني هاي رياضيات دوره ي ابتدايي
يك كيلوگرم =1000 گرم	· براي تبديل كيلوگرم به گرم عدد مربوطه را در 1000 ضرب مي كنيم. · براي تبديل گرم به كيلوگرم عدد مربوطه رابر 1000 تقسيم مي كنيم.
يك متر = 100 سانتي متر	· براي تبديل متر به سانتي متر عدد مربوطه را در 100 ضرب مي كنيم. · براي تبديل سانتي متر به متر عدد مربوطه را بر 100 تقسيم مي كنيم.
يك متر = 1000 ميلي متر	· براي تبديل متر به ميلي متر عدد مربوطه را در 1000 ضرب مي كنيم. · براي تبديل ميلي متر به متر عدد مربوطه را بر 1000 تقسيم مي كنيم.
يك سانتي متر = 10 ميلي متر	· براي تبديل سانتي متر به ميلي متر عدد مربوطه را در 10 ضرب مي كنيم. · براي تبديل ميلي متر به سانتي متر عدد مربوطه را بر 10 تقسيم مي كنيم.
يك هكتار = 10000 متر مربع	· براي تبديل هكتار به مترمربع عدد مربوطه را در 10000 ضرب مي كنيم. · براي تبديل مترمربع به هكتار عدد مربوطه را بر 10000 تقسيم مي كنيم.
يك كيلومتر = 1000 متر	· براي تبديل كيلومتربه متر عدد مربوطه را در 1000 ضرب مي كنيم. · براي تبديل متر به كيلومتر عدد مربوطه رابر 1000 تقسيم مي كنيم.
يك ليتر =1000 سي سي	· براي تبديل ليتر به سي سي عدد مربوطه را در 1000 ضرب مي كنيم. · براي تبديل سي سي به ليتر عدد مربوطه رابر 1000 تقسيم مي كنيم.
يك ليتر = 1000 سانتي متر مكعب	· براي تبديل ليتر به سانتي متر مكعب عدد مربوطه را در 1000 ضرب مي كنيم. · براي تبديل سانتي متر مكعب به ليتر عدد مربوطه رابر 1000 تقسيم مي كنيم.
يك سي سي = 30 قطره	· براي تبديل سي سي به قطره عدد مربوطه را در 30 ضرب مي كنيم. · براي تبديل قطره به سي سي عدد مربوطه رابر 30 تقسيم مي كنيم.
يك مترمكعب = 1000 ليتر	· براي تبديل متر مكعب به ليتر عدد مربوطه را در 1000 ضرب مي كنيم. · براي تبديل ليتر به متر مكعب عدد مربوطه رابر 1000 تقسيم مي كنيم.
يك مترمكعب=1000000 سانتي متر مكعب	· براي تبديل متر مكعب به سانتي متر مكعب عدد مربوطه را در 1000000 ضرب مي كنيم. · براي تبديل سانتي متر مكعب به متر مكعب عدد مربوطه رابر 1000000 تقسيم مي كنيم.
يك كيلو متر مربع=1000000 متر مربع	· براي تبديل كيلو متر مربع به متر مربع عدد مربوطه را در 1000000 ضرب مي كنيم. · براي تبديل متر مربع به كيلو متر مربع عدد مربوطه رابر 1000000 تقسيم مي كنيم.
يك كيلو متر مربع=100 هكتار	· براي تبديل كيلو متر مربع به هكتار عدد مربوطه را در 100 ضرب مي كنيم. · براي تبديل هكتار به كيلو متر مربع عدد مربوطه رابر 100 تقسيم مي كنيم.

دانستني هاي رياضيات دوره ي ابتدايي
نام شكل	محيط	مساحت	تعداد خط تقارن	تعداد قطر
مربع	اندازه يك ضلع × 4	اندازه يك ضلع × خودش	4	2
مستطيل	(طول + عرض) × 2	طول × عرض	2	2
متوازي الاضلاع	(مجموع 2 ضلع متوالي) × 2	قاعده × ارتفاع	ندارد	2
ذوزنقه متساوي الساقين	مجموع 4 ضلع(اضلاع)	مجموع دو قاعده×ارتفاع تقسيم بر2	1	2
ذوزنقه قائم الزاويه	مجموع 4 ضلع(اضلاع)	مجموع دو قاعده×ارتفاع تقسيم بر2	ندارد	2
لوزي	اندازه يك ضلع × 4	حاصلضرب دو قطر تقسيم بر 2	2	2
مثلث قائم الزاويه	مجموع سه ضلع	قاعده ×ارتفاع تقسيم بر 2	ندارد	ندارد
مثلث متساوي الساقين	مجموع سه ضلع	قاعده ×ارتفاع تقسيم بر 2	1	ندارد
مثلث متساوي الاضلاع	مجموع سه ضلع	قاعده ×ارتفاع تقسيم بر 2	3	ندارد
مثلث مختلف الاضلاع	مجموع سه ضلع	قاعده ×ارتفاع تقسيم بر 2	ندارد	ندارد
دايره	قطر ×14/3	شعاع × شعاع × 14/3	بي شمار	بي شمار
فرمول حساب كردن تعداد قطرهاي چند ضلعي : (3 ـ n ) n = اقطار چند ضلعي 2 فرمول بدست آوردن تعداد پاره خط هاي يك خط : (1 ـ n ) n = پاره خط هاي يك خط 2 (تعداد نقطه)

بخش پذيري
2	اعدادي بر 2 بخش پذيرند كه رقم يكان آن ها 0 ،2 ،4 ،6 و 8 باشند .
3	اعدادي بر 3 بخش پذيرند كه مجموع ارقام آن ها بر 3 بخش پذير باشند.
4	اعدادي بر4 بخش پذيرند كه 2 رقم سمت راست آن ها بر چهار بخش پذير باشند
5	اعدادي بر 5 بخش پذيرند كه رقم يكان آن ها 0 يا 5 باشند .
6	اعدادي بر 6 بخش پذيرند كه هم بر2 وهم بر 3 بخش پذير ند.
9	اعدادي بر 9بخش پذيرند كه مجموع ارقام آن ها بر 9 بخش پذير باشند.
10	اعدادي بر 10 بخش پذيرند كه هم بر2 وهم بر 5 بخش پذير باشند. (رقم يكان آن ها صفر باشد )
12	اعدادي بر 12 بخش پذيرند كه هم بر3 وهم بر 4 بخش پذيرباشند.
14	اعدادي بر 14 بخش پذيرند كه هم بر2 وهم بر 7 بخش پذيرباشند.
15	اعدادي بر 15 بخش پذيرند كه هم بر3 وهم بر 5 بخش پذيرباشند.

+ نوشته شده در پنجشنبه نهم اسفند 1386ساعت 1:49 توسط مهدی رفعت پناه |

	شگفتیهای اعداد
شگفتیهای اعداد 63 ÷ 3=6 ×3+3 95÷5=9+5+5 85-63=8+5+6+3 272+16=(2+7) ×2 ×16
+ نوشته شده در پنجشنبه نهم اسفند 1386ساعت 1:45 توسط مهدی رفعت پناه \|

	سال روز امور تربیتی مبارک باد
هشتم اسفند روز امور تربیتی بر همه ی مربیان و معلمان ارجمند گرامی باد. با آرزوی توفیق روز افزون برای همه ی مربیان عزیز.
+ نوشته شده در پنجشنبه نهم اسفند 1386ساعت 1:22 توسط مهدی رفعت پناه \|

مراحل نوشتن طرح درس

مقدمه:

طرح درس یا سناریوی آموزشی برای نخستین بار در سال 1918 توسط"فرانکلین بوبیت" مطرح شد و لزوم استفاده از سازماندهی در امر یاددهی – یادگیری مورد تأکید قرار گرفت. طرح درس به شکل امروزی آن، در سال 1950 به وسیله روان شناسان برجسته امر تعلیم و تربیت "بنجامین . اس . بلوم" شکل گرفت و در سال 1962 " رابرت گلیرز" نظرات تکمیلی خود را در راستای دیدگاههای بلوم مطرح کرد که تا به امروز نیز مدنظر برنامه ریزان و هدف گذاران آموزشی و دست اندرکاران امور آموزشی در سطح جهان بوده است.

در ایران حیات مجدد "طرح درس" مربوط به هشت نه سال گذشته می باشد. لزوم استفاده از طرح درس، به عنوان ابزار کارآمدی در زمینه تکنولوژی آموزشی، در خدمت افزایش کیفیت نظام آموزشی کشورمان قرار گرفت. و طرح درس به عنوان برنامه ریزی و سازمان دادن به مجموعه فعالیتهایی که معلم در ارتباط با هدفهای آموزشی، محتوای درس و توانائیهای دانش آموزان برای مدت زمان مشخص تدوین می گردد مد نظر قرار گرفت.

از محاسن طرح درس می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- طرح درس به معلم کمک می کند تا پیش بینی های لازم را برای تهیه وسایل آموزشی و رسانه ها به عمل آورد.

2- داشتن طرح درس موجب می شود که معلم به تنظیم اوقات کلاس بپردازد و از ایجاد بی نظمی در کلاس جلوگیری کند.

3- طرح درس موجب می شود که معلم فعالیتهای ضروری آموزشی را به ترتیب و یکی پس از دیگری در مراحل و زمانهای مشخص و به شیوه های منطقی پیش ببرد و نتایج حاصل آن را برای تدریس در مراحل بعدی آموزش مورد استفاده قرار دهد.

4- با توجه به آنچه رفت، نقش و اهمیت طرح درس در بهبود امر یاددهی – یادگیری کاملاً مشهود و ضروری به نظر می رسد. لذا جزوه ی حاضر به منظور مطالعه و استفاده همکاران محترم جهت بهبود کیفیت آموزشی و ارتقای سطح یادگیری طراحی شده است.

مراحل نوشتن طرح درس روزانه:

به طور کلی برای تهیه یک طرح درس روزانه، مراحل و نکات زیر را به ترتیب دنبال می کنیم.

1- مشخصات کلی:

ابتدا باید نام درس، موضوع درس، مدت جلسهأ شماره طرح درس، نام مدرسه، تعداد دانش آموزان، کلاس و دوره تحصیلی، نام معلم و تاریخ را در بالای صفحه کاربرگ طرح درس نوشته شود.

2- مشخص کردن اهداف کلی، جزیی و رفتاری:

یک معلم آگاه هدفهای کلی و رفتاری موضوعی که قصد تدریس آنرا دارد مشخص می نماید.

1-2. هدفهای کلی: یک هدف کلی، یک عبارت واحد است که وضعیت فراگیر را پس از دریافت یک عمل آموزشی توصیف می کند . به عبارت دیگر هدفهای کلی آموزشی حاوی نتایجی هستند که معلم انتظار دارد، در اثر آموزشی که به دانش آموزان می دهد و فعالتیهایی از آنها برای یادگیری به عمل می آورند عاید آنان گردد. این قبیل اهداف مهم هستند و در معرض تعبیرهای گوناگون قرار می گیرند.

2-2. هدفهای جزیی: هدفهای کلی قابلیتهایی هستند که قرار است فراگیران پس از گذراندن مجموعه ای از تجارب یادگیری کسب کنندو چون این هدفها با واژه های کلی بیان می شوند معمولاً توضیح بیشتر ضروری است. این توضیح از طریق ارایه مجموعه ای از هدفهای جزیی انجام می پذیرد.

3-2. هدفهای رفتاری: پس از مشخص نمودن اهداف کلی و تجزیه آن به اهداف جزیی، اهداف رفتاری مطرح می گردد. هدفهای رفتاری عبارتند از اعمال، رفتارها ، حرکات وآثاری که قابل مشاهده کردن ، شنیدن ، لمس کردن و قابل سنجش باشند. این قبیل اهداف مشخص می سازند که دانش آموزان به هدفهای کلی رسیده اند. برای طرح هدفهای رفتاری رعایت چهار ویژگی و مخاطب، فعل رفتاری، شرایط و معیار و درجه، ضروری می باشد.

در ضمن برای تدوین اهداف در نظر داشتن سطوح مختلف حیطه های(شناختی، عاطفی و روانی- حرکتی) الزامی می باشد. توضیح آنکه دانشمندان تعلیم و تربیت هدفهای تربیتی را در سه حیطه تقسیم بندی کرده اند . تغییراتی که در اثر تعلیم و تربیت در ذهن ایجاد می شود ماهیت آن دانش و معلومات است در " حیطه شناختی" قرار داده اند. آنچه که به ارزشها ، نگرشها و احساسات مربوط می شود در " حیطه عاطفی" و آنچه که با مهارتهای حرکتی ارتباط پیدا می کند در " حیطه روانی – حرکتی " جای داده اند.

3- وسایل آموزشی:

انتخاب رسانه های مناسب منجر به آموزش مؤثرتر خواهد شد. از یک رسانه آموزشی نمی توان در همه موقعیتهای آموزشی استفاده کرد. هر موقعیت آموزشی رسانه خاص خود را طلب می کند. بدون توجه به قابلیتهای رسانه های آموزشی در موقعیتهای مختلف، نمی توان از آنها استفاده مناسبی به عمل آورد.

برای شناسایی یک رسانه ی مناسب ، ابتدا باید به چند پرسش پاسخ داد. این پرسشها عبارتند از:

هدف از ایجاد ارتباط چیست؟ چه کسی می خواهد ارتباط برقرار کند و چه ویژگیهایی دارد؟ مخاطب ارتباط کیست؟ چه میزان پذیرش دارد؟ ویژگیهای او چیست؟ شرایط زمانی و مکانی برقراری ارتباط چیست؟ و برای انجام این کار چه امکاناتی وجود دارد؟

به طور کلی عوامل مؤثر در انتخاب رسانه ها عبارتند از: 1- نوع هدفهای آموزشی 2- ویژگیهای مخاطبان 3- روشهای فنون آموزشی 4- قابلیت رسانه برای انتقال پیام مورد نظر 5- جذابیت رسانه 6- کیفیت فنی هنری 7- عملی بودن و سهولت کاربرد 8- اقتصادی بودن.

4- روشهای تدریس:

با پیشرفت علوم و فنون و پیچیده شدن جوامع بشری ، نیازهای فردی اجتماعی نیز پیچیده تر می شود و برای ارضای نیازهای پیچیده احتیاج به علوم و فنون پیچیده تر می باشد.

کسب علوم و فنون در سایه به کارگیری روشهای مفید و مؤثر ، جدیدو کارآمد در آموزش امکان پذیر است. به همین دلیل به منظور نیل به اهداف آموزشی تعیین شده بهره گیری از روشهای تدریس و الگوهای تدریس متناسب با هدفهای درس و نوع مطالب و بحث، نوع کلاس، تعداد دانش آموزان و غیره روشها و الگوهای خاص مورد استفاده قرار می گیرد.

5- قبل از شروع درس:

هر معلمی قبل از شروع درس باید از حضور دانش آموزان آگاهی حاصل کند، همچنین مطمئن شود که آنان از سلامت روحی و جسمی برای شروع درس آمادگی دارند، زیرا دانش آموزان باید در آغاز درس احساس آرامش نمایند و مشتاقانه منتظر یاد گرفتن درس جدید باشند، پیش از شروع درس جدید چنانچه از قبل تکلیفی برای دانش آموزان تعیین شده است مورد بازدید و بررسی قرار گیرد و برنامه های دیگر با صلاحدید معلم انجام می گیرد. ولی باید توجه داشت که کارهای قبل از شروع درس نباید زیاد طول بکشد زیرا طولانی شدن این مرحله از شور و شوق اولیه فراگیران می کاهد.

6- ارزشیابی تشخیصی:

پیش از آغاز درس جدید معلم باید رفتار ورودی دانش آموزان را مشخص سازد دکترسیف معتقد است که : "رفتار ورودی بر آمادگی فرد برای یادگیری رفتاری تازه دلالت دارد. به سخن دیگر آنچه کسی قبلاً یادگیرفته است یا آنچه برای شروع به یادگیری مطلبی تازه می بایست یادگرفته باشد رفتار ورودی او نامیده می شود".

معلم قبل از شروع درس جدید باید اطمینان حاصل کند که دانش آموزان مطالب درس قبل ، به خصوص مطالبی که دانستن آنها برای درس جدید پیش نیاز محسوب می شود را می دانند. به همین دلیل به هر طریق که لازم می داند از پیش دانسته های دانش آموزان ارزشیابی به عمل می آورد. نوع ارزشیابی بستگی به نوع درس و هدفهای درسی می تواند از سئوال شفاهی تا آزمون کتبی متغیر باشد توجه به میزان اطلاعات قبلی دانش آموزان، از این بابت که سطح درس دادن براساس آن تنظیم شود، ضروری می باشد.

7- آماده سازی:

آماده سازی فعالیتی است که معلم از طریق آن سعی می کند ارتباط معنی دار بین تجربیات قبلی و انتظارات و نیازهای شاگردان با هدفهای آموزشی کلاس برقرار کند. معلم پیش از آنکه مطلب اصلی را به دانش آموزان ارایه دهد باید ذهن و حواس آنها را برای آموختن درس جدید جلب نماید. به طور کلی هدف از آماده سازی عبارت است از تمرکز بخشی حواس فراگیران، معرفی ضمنی غیرمستقیم موضوع درس به ایجاد علاقه و انگیزه و کنجکاوی در دانش آموزان برای یادگیری مطلب جدید.

معلمان مسئولان پدیدآوری موقعیتهایی هستند که در کارآموزان و دانش آموزان ایجاد انگیزه کنندو آنان باید موضوعات درس و سایر مواد آموزشی را به گونه ای آراسته و ترتیب دهند که نیازهای فراگیرندگان برآورده شود.

8- ارائه ی درس:

این قسمت اساس طرح درس را تشکیل می دهد و باید به کاملترین وجه تنظیم گردد. درس جدید باید بر پایه دانسته ها و تجارب قبلی دانش آموزان طراحی و ارایه گردد، بطوریکه ارتباط منطقی درس جدید با مرحله آماده سازی حفظ گردد. مطالب ارایه شده باید دارای پیوستگی و نظم منطقی باشد معلم باید فعالیتهایی را که به روشها و فنون تدریس مربوط می شود در ارایه درس به اختصار مشخص نمایدو تنها نام بردن از عنوان کلی روشها و الگوهای تدریس کافی نیست بلکه لازم است نوع فعالیتهایی را که معلم می خواهد در جریان ارایه انجام دهد در این قسمت قید نماید.

9- فعالیتهای تکمیلی:

انتخاب روش برای انجام فعالیتهای تکمیلی به موضوع و هدف درس بستگی دارد. به عنوان مثال، اگر درسی که ارایه می شود به جمع بندی نیاز دارد معلم باید نوع آن را انتخاب کند، آیا جمع بندی را به طور شفاهی انجام می دهد و یا به صورتهای دیگر و غیره.

برخی از روشهای متداول برای انجام فعالیتهای تکمیلی عبارتند از: خلاصه نویسی روی تابلو(تخته سیاه)، یادداشت نکات درس توسط دانش آموزان، نمایش عروسکی و پوستر، ایفای نقش، سئوال شفاهی، مساله دادن – واحد کار(کارهای تحقیقی، پروژه ) و تکلیف شب.

چنانچه برای تکمیل درس تمرین لازم باشد باید نوع تمرین و چگونگی انجام آن در طرح درس مشخص گردد. مثلاً اگر قرار است دانش آموزان تمرینهای کتاب را انجام دهند، باید تمرینهای مورد نظر با ذکر صفحه در طرح درس قید گردد.

10- ارزشیابی تکوینی:

ارزشیابی تکوینی به معنای ارزشیابی در همه مراحل تهیه برنامه است. در سراسر فرایند تدوین برنامه باید انجام ارزیابی پرداخت و در هیچ شرایطی نباید ارزیابی را وانهاد.

پس از پایان یافتن تدریس ، معلم از نتیجه ی کار خود و میزان آموخته های دانش آموزان ارزشیابی به عمل می آورد. ارزشیابی تکوینی می تواند جزء فعالیتهای تکمیلی نیز به حساب آید مانند بازدید دفترهای تمرین به منظور رفع اشکالهای موجود ، جمع آوری پاسخ های دانش آموزان در مورد سئوال مطرح شده در کلاس ، ثبت اشتباهات دانش آموزان در دفتر جبرانی و دقت در رفتارهایی که نشانه علاقه مندی و یا عدم علاقه دانش آموزان نسبت به درس نیز می تواند در ارزشیابی تکوینی قرار گیرد.

تذکر: زمان بندی طرح درس نیز به تناسب و صلاحدید معلم و توانائی دانش آموزان بر حسب یک جلسه آموزشی بین بندهای 5 تا 10 یعنی قبل از شروع درس، ارزشیابی تشخیصی، آماده سازی، ارایه درس ، فعالیتهای تکمیلی و ارزشیابی تکوینی تقسیم می گردد.

مشخصات کلی			طرح درس: کلاس : مدت: نام معلم: موضوع: دوره: شماره طرح درس: تاریخ:
هدفهای کلی جزئی و رفتاری(تحلیل آموزشی)			دانش آموز در پایان این درس باید بتواند:
روش ها رویکردها: تئوری ها:
حیطه های یادگیری		شناختی دانستنیها
		روانی حرکتی مهارتها
		عاطفی نگرش ها
	وسایل			زمان
قبل از شروع درس
آماده سازی		رئوس مطالب
		فعالیتهای مربوط به روشها
ارایه درس جدید		رئوس مطالب
		فعالیتهای مربوط به روشها
تکمیلی		رئوس مطالب
		فعالیتهای مربوط به روشها
ارزشیابی		ورودی
		تشخیص
		مرحله ای
		پایانی

+ نوشته شده در پنجشنبه نهم اسفند 1386ساعت 1:20 توسط مهدی رفعت پناه |

روش های پرورش خلاقیت در دوره ی ابتدایی

درس تعليم و تربيت کودکان

اهميت خلاقيت و روشهاي عملي پرورش آن (٢)-دروني کردن ارزشها

در ادامه بحث مربوط به خلاقيت ، به روشهاي عملي پرورش خلاقيت در مرحله ابتدايي مي پردزايم و نظريات دانشمندان معروف را در مورد عوامل موثر بر آن توضيح مي دهيم . ما در اينجا روش " بارش مغزي " يا " طوفان مغزي " و روش بديعه پردازي گاردون را توضيح مي دهيم.

روشهاي عملي پرورش خلاقيت
روشهاي عملي پرورش خلاقيت عبارتند از :

1-داستانگويي و قصه نويسي : از کودکان بخواهيد که داستان ، شرح حال يا انشاء بنويسند.

2-شرح حال نويسي و انشاء نويسي .

3-امور هنري از قبيل نقاشي : براي مثال ، کودک مي تواند نقاشي آزاد بکشد و تخيلاتش را روي کاغذ بياورد .

4-بيان شرح حال و زندگي بزرگان : براي مثال ، ما مي توانيم طي فيلمي، نحوه خلاقيت افراد و مشکلات آنها را به نمايش در آوريم .

5-استفاده از روشهاي تدريس متنوع : در تدريس موارد مختلف ، هيچ گاه نبايد از روش و الگوي واحدي استفاده نمود ، افکار قالبي را در کودکان ايجاد نکنيد و پرسش و پاسخها بايد در کلاس درس ، آزاد باشند ، نه قالبي و محدود .

6-ايجاد فرصت براي يادگيري اکتشافي : به کودکان اجازه دهيد که اطلاعات معلم را به طور شخصي کشف نمايد .

7-تشويق دستاوردهاي خلاق کودکان : در صورت نشان دادن کاردستي، داستان و خلاقيت ، حتماً کودک را تشويق نماييد و اجازه انتقاد سازنده و فرصت رد نظريات علمي را به او بدهيد . در زمينه پرورش خلاقيت ، مي توان گفت : معلم خوب کسي است که به دانش آموزان فرصت رد نظريات و قوانين علمي پذيرفته شده را بدهد .

عوامل خلاقيت
در بحث خلاقيت ، سه عامل مهم مطرح است که عبارتند از :

1-معلم : معلم بايد به رشته خود مسلط باشد ، عشق به معلمي و علاقه به رشته تحصيلي نيز در اين زمينه بسيار مهم مي باشد .

2-دانش آموز : توانايي ، علائق و سبک يادگيري دانش آموز ، بسيار اساسي است . بايد به دانش آموز آموخت که به سبک يادگيري مختص به خود آگاه باشد.

3-برنامه درسي : برنامه درسي و ساختار رشته نيز مهم هستند . منظور از ساختار رشته ، اين است که به افراد نشان بدهيم ، آن رشته انسجام خاصي دارد ، محتواي رشته و روش شناسي رشته را ارائه بدهيم ، از دانش آموزان بخواهيم که خلاء موجود در رشته را کشف کرده و از اين طريق، تخيل آنها را بر انگيزيم .

روشهاي پرورش خلاقيت

روشهاي پرورش خلاقيت ، روش بارش مغزي و روش بديعه پردازي هستند.
با توجه به محدوديت زماني در آموزش و پرورش ايران ، مسأله مهم اين است که معلم بايد چه زمينه هايي را به منظور پرورش خلاقيت کودک فراهم نمايد ؟

در سيستم آموزشي ، بايد دست معلم به اندازه کافي باز گذاشته شود، ساختار نظام آموزشي نبايد معلم را محدود به ارائه درس نمايد ، بايد امکانات مناسبي به منظور پرورش خلاقيتهاي کودکان ارايه داده شود و معلم اجازه مانور داشته باشد تا به منظور پرورش خلاقيت ، از حداقل زمان ، حداکثر استفاده را ببرد . در اين زمينه ، فعاليتهاي فوق برنامه از اهميت بسزايي برخوردار مي باشند .

عوامل مذکور ( معلم ، دانش آموز و برنام درسي ) بايد با يکديگر ارتباط داشته باشند ؛ چون تعامل بين آنها موجب خلاقيت کودکان مي شود.

روش " بارش مغزي " ، يعني اينکه معلم سوالي را مطرح مي کند و به دانش آموزان اجازه مي دهد تا کليه نظراتي را که به ذهنشان مي آيد ، بيان کنند ( خوب يا بد ) . نظرات آنها به هيچ وجه مورد ارزيابي قرار نمي گيرد . در نهايت ، پاسخهاي آنها که روي برگه A4 نوشته شده ، جمع آوري مي گردد، معلم با مقايسه تمام راه حلها ، بهترين پاسخ را بر مي گزينند و از اين طريق، ذهن به سمت سيال شدن سوق داده مي شود .

روش " بديعه پردازي " ، بيشتر در دوره ابتدايي به کار مي رود و منظور از آن، برقراري ارتباط و پيوند بين امور به ظاهر نامربوط مي باشد .

روشهاي مورد کاربرد در بديعه پردازي عبارتند از :

1-روش قياسي شخصي : معلم دانش آموز را ترغيب مي کند تا خود را به جاي چيزي بگذارد که هيچ ارتباطي به او ندارد و خود را توصيف نمايد . به طور مثال، يک شيميدان مي تواند ، خود را به جاي مولکولهاي اتم بگذارد.

2-روش قياس مستقيم : معلم از دانش آموز مي خواهد که دو امر کاملاً نامربوط را با يکديگر مقايسه نمايد . براي مثال ، از کودک مي پرسد که پوست بچه گربه نرم تر است يا يک زمزمه ؟ در واقع ، اين سوال به اين معناست که آن دو مسأله چقدر با هم متفاوتند .

3-تعارض متراکم : در اينجا يک پديده يا امر واحدي را با دو واژه کاملاً متعارض، مانند دوست – دشمن ، زندگي بخش – کشنده .توصيف مي کنيم .

در اينجا مي توان از دو موضوع که به هم نمي خورند و شايد خنده دار نيز باشند ، استفاده نمود . مي توان يک امر واحد را در دو چارچوب فکري کاملاً متفاوت قرار داد . هر چه تفکيک اين دو مسأله از هم جذابتر باشند ، موجب انعطاف پذيري ذهني بيشتر ، تعميق مفاهيم و درک پديده ها در دانش آموز مي گردند .

دروني کردن ارزشها

در ادامه بحث ابعاد آموزش دوره ابتدايي ، به دروني کردن ارزشها در دوره دبستان مي پردازيم . اگر ارزشها دروني شده بودند ، ما شاهد بد رفتاري کودکان نسبت به ديگران نبوديم . در آموزش ابتدايي ، مي توان به اين مسأله تأکيد بسزايي داشت ، هر چند که اين عمل در مقاطع بعدي ، با عمق بيشتري ادامه پيدا مي کند .

ارزشها ، موارد خواستني و مطلوبي هستند . به همين دليل ، مبناي رفتار و عملکرد انسانها قرار مي گيرند . نظريات مختلفي در مورد منشأ ارزشها وجود دارد . برخي از افراد ، ارزشها را فطري مي دانند و نقش آموزش تنها بروز خصلت ها مي باشد ، برخي ديگر ، ارزشها را برخاسته از شرايط و موقعيت ها مي دانند . در نظريه اجتماعي ، ارزشها حاصل يادگيري اجتماعي هستند.

انواع ارزشها عبارتند از :

1-ارزشهاي ذهني : ارزشهايي که در نظر يکي با ارزش هستند ، ولي براي ديگري ارزش محسوب نمي شود .

2-ارزشهاي عيني : مستقل از ذهن ما بوده و در عالم واقعي و عيني هستند . بنابراين ، در همه جا ارزش محسوب مي شوند .

3-ارزشهاي رابطه اي : اين ارزشها ، معطوف به رابطه بين ذهن درک کنند. ارزش و شيئ ارزشمند هستند. به عبارت ديگر ، ارزشهاي رابطه اي، توانمندي ذهني افراد در درک ارزش اشياء ارزشمند مي باشد.

4-ارزشهاي مشروط : اين ارزش ها آسايش شخصي و خاطرات هستند.

5-ارزشهاي مطلق : ارزشهايي هستند که پايه و اساس فرهنگ و تمدن يک جامعه را تشکيل مي دهند ، مثل ارزش ايثار ، حقيقت جويي و علم !

روشهاي عملي دروني کردن ارزشها در مقطع ابتدايي ، عبارتند از :

1-روش اسوه اي يا عملي : رفتار معلم يا والدين ، بايد نشاندهنده ارزشها در آنها باشد . آنها مي توانند حامل ارزشهايي باشند که تبليغ مي کنند .

2-روشهاي مستقيم : در اين روش ، ما به طور مستقيم ارزشها را بيان مي کنيم ، براي مثال ، صداقت و حفظ امانت ارزش هستند .

3-روش غير مستقيم : در اين روش ، ما ارزشها را در قالب قصه ، شعر، داستان و نمايش به کودکان آموزش مي دهيم .

تحليل گران و فلاسفه معتقدند که به علت اينکه کودکان دوره ابتدايي ، قادر به درک ارزشها به صورت اصول انتزاعي نيستند ، بهتر است که ارزشها در اين دوره ، به صورت غير مستقيم آموزش داده شوند .

4-روش پيشگيري : از ابتدا بايد سعي کرد که ضد ارزشهايي مثل دروغگويي، در کودکان عادت نشود . ما بايد قبل از تثبيت عادات ضد ارزشي در رفتار فرد ، مانع آنها شويم .

ارزشهاي عمومي را مي توان در دوره دبستان دروني کرد . در دوره دبستان، ارزشهاي عمومي بايد به زباني ساده و قابل فهم براي کودک ، بيان و دروني شوند ، نه اينکه تحميل شده باشند دانش آموز بايد آزاد باشد تا رفتارش را مبتني بر ارزشها نمايد .

ارزشها آنقدر والا هستند که دليلي براي تحميل آنها وجود ندارد . والدين در بيان نيز بايد به صورت جدي ، از تحميل بهترين ارزش خودداري کنند و به دانش آموزان حق انتخاب بدهند . قرار دادن کودک در معرض تجارب مفيد و مناسب ، سازماندهي درست تجارب و قرار دادن دانش آموزان در وضعيت مطلوب ، از جمله عوامل موثر در انتقال ارزشهايي هستند که مورد علاقه کودک نمي باشد .

5- روش تفهيم و تحليل به جاي امتناع : بايد به کودک اجازه داد تا با استفاده از تحليل ارزشها و کشف روابط ، به آنها پي برده و آنها را درک کند.

+ نوشته شده در شنبه بیستم بهمن 1386ساعت 15:46 توسط مهدی رفعت پناه |


RSS POWERED BY BLOGFA.COM